Fiat 600 Multipla
Prvi monovolumen u istoriji
Dok su prethodnici bili eksperimenti, FIAT 600 Multipla je bio prvi automobil dostupan "običnim" ljudima koji je koncept "sve u jednom" pretvorio u serijski proizvod...
Prije tačno 70 godina, dok se Italija hrabro oporavljala od posljedica Drugog svjetskog rata, inženjerski genije Dante Đakosa osmislio je vizionarski projekat kojim je Fiat namjeravao da motorizuje cijelu naciju kroz stvaranje porodičnog vozila koje je bilo daleko ispred svog vremena.
.webp)
Kada je 1956. godine svijetu predstavljen Fiat 600 Multipla, taj automobil je prestao da bude samo obično prevozno sredstvo jer je postao potpuno novi koncept arhitekture u kojoj je kabina bila podređena putnicima, a ne motoru. Vozač i suvozač su sjedili gotovo iznad samog puta u prostoru koji se protezao do prednjeg kraja vozila, što je predstavljalo pravu revoluciju u dizajnu i načinu na koji smo do tada poimali unutrašnji prostor automobila.
.webp)
Sve je počelo godinu dana ranije lansiranjem osnovnog modela Fiat 600, simpatičnog mališana sa dvoja vrata i motorom pozadi koji je postavio tehničke temelje, ali je tek januara 1956. godine na Sajmu automobila u Briselu Đakosa otkrio originalnu višenamjensku verziju koja je prkosila tadašnjim zakonima fizike i aerodinamike.
Iako je dijelila mehaniku sa standardnom limuzinom, Multipla je imala kabinu proširenu do samog prednjeg kraja, pa je njen neobičan i gotovo vertikalan izgled mnoge podsjećao na vozilo koje se kreće unazad. Upravo je ta smjela geometrija omogućila da unutar karoserije dugačke samo 3,5 metra inženjeri smjeste tri reda sjedišta i prostor za čak šest osoba, čime su stvorili modularnost koja je dozvoljavala transformaciju zadnjeg dijela u ravnu površinu za teret ili čak improvizovani bračni krevet.
Ovaj automobil pokretao je pouzdani četvorocilindarski benzinski agregat zapremine 633 kubika koji je u prvoj seriji razvijao 22 konjske snage, dok je kasniji redizajn iz 1960. godine donio snažniju verziju sa 767 kubika i 29 konjskih snaga koja je omogućavala postizanje maksimalne brzine od oko 105 kilometara na čas.
Multipla je bila dostupna u nekoliko verzija koje su obuhvatale osnovni model sa šest sjedišta, varijante sa četiri ili pet sjedišta, te izuzetno popularnu taksi verziju koja je postala nezaobilazan simbol italijanskih ulica tokom šezdesetih godina prošlog vijeka.
.webp)
Pored taksi službe, taj automobil je služio kao vrijedna radna snaga za brojne kompanije kroz kombi verziju 600T, a njegova svestranost potvrđena je kroz brojne ekspedicije širom svijeta, uključujući i onu na kojoj je jedan primjerak prešao 37.000 kilometara dugu rutu Marka Pola kroz sibirske zime do Vladivostoka.
Unutrašnjost taxi verzije
Mada današnja publika na pomen imena Multipla prvenstveno pomisli na kontroverzni model iz devedesetih godina, važno je naglasiti da je taj moderni šesterosjed bio samo duhovni nasljednik originalne ideje o pobjedi unutrašnjeg prostora nad glomaznom mehanikom. Originalna Multipla ostaje upamćena kao jedan od najznačajnijih iskoraka u istoriji automobilskog dizajna, jer je zahvaljujući genijalnosti Dantea Đakose postala prvi serijski monovolumen na svijetu.
.webp)
Danas ovaj automobil zauzima počasno mjesto u muzejima širom Evrope kao ikona ekonomskog procvata Italije i simbol hrabrosti inženjera koji su se usudili da preispitaju samu definiciju onoga što automobil može i treba da bude.