Strategija razvoja kineske autoindustrije
Automobili se grade oko softvera
Automobilska industrija prolazi kroz jednu od najvećih transformacija u njenoj istoriji. Vrijeme kada su motor, mjenjač i mehaničke komponente bili presudni za razvoj novog modela polako ostaje iza nas, dok sve veću ulogu preuzima softver…
Na polju razvoja automobilskog softvera kineski proizvođači posljednjih godina ostvaruju značajnu prednost, što im pomaže da ubrzano osvajaju tržišni udio u Evropi i dodatno povećavaju pritisak na tradicionalne evropske marke. Njemački automobilski mediji sve otvorenije ukazuju na činjenicu da bi njihovi, domaći automobilski brendovi mogli lako da izgube konkurencijsku bitku s kineskim upravo u segment razvoja softvera.
Današnji automobil sve češće se opisuje kao „pametni telefon na točkovima“. Takav pristup podrazumijeva da softver više nije dodatak vozilu, već njegova osnova. Sve više funkcija određuje upravo programska podrška, dok se brojne mogućnosti mogu unapređivati i nakon kupovine vozila putem bežičnih (Over-the-Air) ažuriranja, bez odlaska u servis. Takva filozofija razvoja posebno pogoduje novim proizvođačima iz Kine, koji nisu opterećeni dugogodišnjim proizvodnim procesima i organizacionim strukturama. Zahvaljujući državnom vlasništvu nad mnogim domaćim kompanijama i strogo dirigovanoj ekonomiji, koja nastoji da opastanu svi perspektivni kineski brendovi, oni istovremeno mogu da koriste znanje domaćih tehnoloških kompanija poput: Tencenta, Baidua i Huaweija, koje su tokom posljednje decenije izrasle u globalne lidere u razvoju softvera i digitalnih tehnologija. Evropski konkurenti nemaju tako veliki razvojni potencijal, niti podršku matičnih država, pa ni Evropske unije i taj vid saradnje do sada su dogovarali uglavnom pojedinačno što je za rezultat imalo veće troškove u startu, ali i sporiji razvoj novih softverskih tehnologija.
Koliko je Kina napredovala pokazuje i ovogodišnje rangiranje kompanije S&P Global, koje ocjenjuje proizvođače prema razvijenosti koncepta Software Defined Vehicle (SDV). Podsjećamo da SDV, odnosno “softverski definisano vozilo”, predstavlja novu generaciju automobila kod kojih većinu funkcija određuje softver, a ne isključivo mehaničke ili elektronske komponente. Za razliku od klasičnih vozila, kod SDV koncepta hardver i softver razvijaju se odvojeno, što omogućava da proizvođač nakon isporuke automobila putem interneta (Over-the-Air ažuriranja) dodaje nove funkcije, unapređuje postojeće sisteme, ispravlja greške ili poboljšava bezbjednost i performanse bez odlaska u servis. Takav pristup produžava životni vijek vozila i omogućava da automobil vremenom postaje tehnološki napredniji, slično kao pametni telefon koji redovno dobija nova softverska ažuriranja.
Dakle kod SDV vozila ključne funkcije određuje softver, dok su hardver i softver međusobno odvojeni, što omogućava stalna unapređenja kroz internet ažuriranja. Na vrhu liste za 2026. godinu nalazi se kineski Nio, dok su među najuspješnijima i Li Auto te Xpeng. Evropski proizvođači svjesni su da je upravo softver postao jedan od ključnih faktora konkurentnosti. Volkswagen je još prije nekoliko godina osnovao kompaniju Cariad s ciljem razvoja jedinstvene softverske platforme za vozila cijele grupacije. Međutim, uprkos ulaganjima, koja se mjere milijardama evra, projekat se suočio s brojnim problemima, kašnjenjima i organizacionim izazovima.
Stručnjaci smatraju da razlog leži u činjenici da su evropski proizvođači decenijama prvenstveno razvijali mehanička rješenja, dok kineske kompanije vozila projektuju polazeći upravo od softvera. U takvom pristupu automobil postaje digitalna platforma, a sve funkcije od pogona i bezbjednosnih sistema do multimedije i autonomne vožnje razvijaju se kao dio jedinstvene softverske arhitekture. Takvu filozofiju potvrđuju i sami kineski proizvođači. Iz kompanije Leapmotor ističu da njihova vozila koriste arhitekturu sa jednim centralnim računarskim sistemom koji upravlja gotovo svim funkcijama automobila, umjesto velikog broja zasebnih elektronskih jedinica.
Ipak, evropska automobilska industrija nije bez aduta. Njemačka i dalje ima značajne prednosti u razvoju industrijskog softvera, funkcionalne bezbjednosti, ugrađenih računarskih sistema i inženjerskih rješenja. To potvrđuje i činjenica da kineski proizvođači često sarađuju sa evropskim dobavljačima kada je riječ o najzahtjevnijim tehnologijama. Primjer je Nio, koji za svoj sistem upravljanja bez mehaničke veze između volana i točkova (Steer-by-Wire) koristi tehnologiju njemačkog ZF-a. Istovremeno i evropski proizvođači ubrzavaju razvoj sopstvenih digitalnih platformi. Mercedes-Benz je tako predstavio novu softversku arhitekturu MB.OS, koja će predstavljati osnovu za buduće generacije njegovih vozila.
Jasno je da će upravo softver u narednim godinama biti jedan od glavnih kriterijuma po kojem će se razlikovati automobilski brendovi. Kina trenutno diktira tempo razvoja, ali evropski proizvođači i dalje raspolažu znanjem i iskustvom koji im mogu omogućiti da ostanu ravnopravni učesnici u trci za automobil budućnosti.